Obywatele Ukrainy
W związku z wejściem w życie Ustawy z dnia 23 stycznia 2026 roku o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw obywateli Ukrainy czeka szereg zmian.
POBYT
Legalność pobytu obywateli Ukrainy objętych ochroną czasową (posiadających PESEL ze statusem UKR) została przedłużona do 4 marca 2027 roku.
W związku z tym przedłużona zostaje ważność dokumentów pobytowych obywateli Ukrainy t.j.:
wiz krajowych,
zezwoleń na pobyt czasowy,
kart pobytu,
polskich dokumentów tożsamości cudzoziemca,
dokumentów „zgoda na pobyt tolerowany”
uprawnień wynikających z ruchu bezwizowego.
Data ta wynika też z dyrektywy unijnej dotyczącej przedłużenia ochrony czasowej dla obywateli Ukrainy we wszystkich krajach strefy Schengen.
Ustawa wprowadza również zmiany w zakresie warunków uzyskania i zachowania ochrony czasowej po 4 marca 2026 r. Aby uzyskać numer PESEL ze statusem UKR, konieczne będzie złożenie wniosku o nadanie numeru PESEL w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. Brak takiej rejestracji może skutkować utratą statusu ochrony czasowej.
Osoby które uzyskały numer PESEL zez statusem UKR, potwierdzając swoje dane osobowe poprzez złożenie oświadczenia mają obowiązek do 31 sierpnia 2026 r. potwierdzić swoją tożsamość w organie wykonawczym gminy (Urząd Miasta, Urząd Gminy) na podstawie ważnego dokumentu podróży. Brak aktualizacji danych skutkować będzie utratą ochrony czasowej od 1 września 2026 roku, w konsekwencji utratą prawa pobytu.
Osoby które uzyskały numer PESEL zez statusem UKR, potwierdzając swoje dane osobowe na podstawie Karty Polaka, nieważnego dokumentu podróży, innego dokumentu ze zdjęciem umożliwiającego ustalenie tożsamości lub dokumentu potwierdzającego urodzenie mają obowiązek potwierdzić swoją tożsamość w organie wykonawczym gminy (Urząd Miasta, Urząd Gminy) na podstawie ważnego dokumentu podróży w terminie 60 dni od daty jego otrzymania. Brak aktualizacji danych nie będzie jednak wiązało się z utratą ochrony czasowej.
UTRATA OCHRONY CZASOWEJ
Brak złożenia przez cudzoziemca wniosku o nadanie numeru PESEL zez statusem UKR w terminie 30 dni od przekroczenia granicy Polski.
Opuszczenie terytorium Polski na okres przekraczający 30 dni.
Złożenie zawiadomienia o zrzeczeniu się prawa do korzystania z ochrony czasowej.
Udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały, pobyt rezydenta długoterminowego UE, zezwolenia na pobyt czasowy, ochrony uzupełniającej, zgody na pobyt tolerowany, zgody na pobyt zez względów humanitarnych, nadanie statusu uchodźcy
Złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.
Uzyskanie ochrony czasowej na terytorium innego państwa członkowskiego UE
Nabycie polskiego obywatelstwa lub obywatelstwa innego państwa członkowskiego UE.
PRACA
Ustawa wygaszająca zmienia możliwość zatrudniania cudzoziemców na uproszczonych zasadach, tj. na podstawie powiadomienia o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy, składanego do powiatowych urzędów pracy. Obywatele Ukrainy objęci ochroną czasową (posiadający PESEL ze statusem UKR), nadal będą mogli pracować na podstawie powiadomień o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy.
Natomiast obywatele Ukrainy NIEPOSIADAJĄCY PESELu UKR, ale przebywający legalnie w Polsce będą mogli wykonywać pracę na dotychczasowych zasadach jeszcze przez okres 3 lat. Ustawa przewiduje 3-letni okres przejściowy, w którym obywatele Ukrainy legalnie przebywający w Polsce mogą podejmować i kontynuować wykonywanie pracy na podstawie powiadomienia.
Po upływie tego czasu, obywatele Ukrainy nieobjęci ochroną czasową będą zobowiązani posiadać inny tytuł uprawniający do wykonywania pracy tj. jednolite zezwolenie na pobyt czasowy i pracę lub pracodawca będzie musiał uzyskać dla nich oświadczenie o powierzeniu pracy.
Ustawa wprowadza również karę grzywny za niedopełnienie obowiązku złożenia powiadomienia, w wysokości od 1000 zł do 3000 zł.Obywatele Ukrainy prowadzący działalność gospodarczą mogą kontynuować prowadzenie działalności, jeżeli została ona założona i prowadzona przed 5 marca 2026 r.
Prawo do zakładania i prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej po 5 marca 2026 r. będą mieli wyłącznie obywatele Ukrainy będący beneficjentami ochrony czasowej (t.j. posiadający PESEL zez statusem UKR), chyba że posiadają inny tytuł pobytowy (np. zezwolenie na pobyt stały, rezydenta długoterminowego UE czy zezwolenie na pobyt czasowy udzielone ze względu na pracę, prowadzenie działalności gospodarczej, prowadzenie badań naukowych czy pobyt z cudzoziemcem).
Przydatne strony:
